Năm 2007, trao đổi thương mại 2 chiều Việt Nam – Ma Rốc đạt 47 triệu USD. Tuy trao đổi thương mại chưa nhiều, nhưng đây được xem là thị trường tiềm năng của Việt Nam, bởi Ma Rốc có nhu cầu lớn về nhiều loại hàng hóa với chất lượng và giá cả vừa phải, đồng thời còn là địa điểm trung chuyển hàng hóa để đi vào thị trường các nước Bắc Phi và châu Âu. Chính phủ Ma Rốc đang áp dụng nhiều chính sách theo hướng thúc đẩy thương mại, mở cửa thị trường, tăng cường hợp tác và hội nhập quốc tế. Những năm qua, một số mặt hàng của Việt Nam đã được xuất khẩu vào Ma Rốc như cà phê, hàng điện tử, giày dép, cao su và sản phẩm cao su, gạo, hải sản… với kim ngạch khá ổn định. Việt Nam nhập khẩu từ Ma Rốc chủ yếu là giày thể thao, sắt vụn, đá xây dựng, sợi tổng hợp… Một số ngành hàng mà doanh nghiệp Việt Nam có thể đầu tư và kinh doanh tại Ma Rốc trong thời gian tới là sợi bông, chế biến hải sản, chế biến nông sản thực phẩm, xây dựng khách sạn, nhà hàng…

Những năm gần đây, xuất khẩu cà phê của Việt Nam vào Ma Rốc có xu hướng tăng, năm 2007 đạt 10.500 tấn loại chưa xay, chiếm khoảng 30% thị phần cà phê Robusta nhập khẩu của Ma Rốc. Như vậy, cà phê hiện là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam vào Ma Rốc, chiếm 41% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa nói chung của Việt Nam vào Ma Rốc. Ma Rốc có nhu cầu nhập khẩu lớn về cà phê chưa rang, trung bình 28.000 tấn/năm, trong đó có 80% là Robusta. Tiêu thụ cà phê tại Ma Rốc có sự cạnh tranh quyết liệt, trong đó tiêu thụ cà phê không đóng gói ít bị cạnh tranh hơn so với cà phê đóng bao. Riêng lĩnh vực cà phê đóng bao đang thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Theo Thương vụ Việt Nam tại Ma Rốc, nếu công tác xúc tiến thương mại được triển khai tốt, Việt Nam có thể xuất khẩu vào Ma Rốc 13-14 ngàn tấn cà phê/năm. Cà phê xuất khẩu vào Ma Rốc phải tuân thủ các qui định nghiêm ngặt về chất lượng do cơ quan chống gian lận của Ma Rốc quy định.

Xét theo qui mô dân số thì tiêu thụ chè của Ma Rốc vào loại cao nhất thế giới. Sau 15 năm tiến hành tự do hóa sản xuất và kinh doanh, thị trường chè Ma Rốc đã trở nên rất cạnh tranh với việc xuất hiện ngày càng nhiều đối thủ cạnh tranh và đa dạng của các nhãn hiệu sản phẩm chè khác nhau trên thị trường. Trung bình mỗi năm, thị trường này tiêu thụ khoảng 30.000 tấn chè xanh, nên có nhu cầu nhập khẩu lớn, dự kiến đến năm 2010 sẽ nhập khẩu tới 57.000 tấn chè xanh. Chè xanh Việt Nam đã xuất khẩu được vào thị trường Ma Rốc nhưng số lượng không nhiều. Khó khăn lớn nhất là chè Trung Quốc đã chiếm lĩnh thị trường từ lâu và người tiêu dùng ở đây đã quen với sản phẩm này của Trung Quốc, giá bán lại thấp hơn của ta. Hiện nay, Ma Rốc đang nhập khẩu tới trên 90% nhu cầu chè xanh từ Trung Quốc hiện đang được tiêu thụ mạnh nhờ có vị và hương thơm đặc biệt đến mức trở nên quen thuộc với người tiêu dùng, khiến họ khó có thể lựa chọn được loại khác thay thế. Các nước khác đang xuất khẩu nhiều chè vào Ma Rốc như ấn Độ, Xri Lanca, Thổ Nhĩ Kỳ… nhưng chủ yếu là chè đen. Hiện nay, trên thị trường Ma Rốc có khoảng 50 doanh nghiệp của nhiều nước đang cung cấp chè với khoảng 250 loại nhãn mác khác nhau. Trên thực tế, chè của Việt Nam xuất khẩu vào Ma Rốc không khác nhiều so với chè của Trung Quốc, nhưng phương pháp chế biến và sao tẩm cho phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng thì doanh nghiệp Việt Nam còn yếu. Trung Quốc có nhiều đầu mối phân phối là các Hoa kiều tại Ma Rốc nên việc phân phối, tiêu thụ dễ dàng hơn, trong khi giá bán của họ lại rẻ hơn.

Cho đến nay, Ma Rốc còn là một thị trờng mới lạ đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Những năm gần đây, một số doanh nghiệp Việt Nam đã thâm nhập thị trường Ma Rốc, nhưng sự có mặt của họ còn ít, chủ yếu là bán hàng nông sản, thủ công mỹ nghệ, may mặc… trong các dịp hội chợ, triển lãn ở Ma Rốc với lượng hàng hóa ít, giá trị thấp. Một số doanh nghiệp khác đã quan tâm khảo sát thị trường, nhưng mới chỉ ở giai đoạn thăm dò, chưa mạnh dạn triển khai các hoạt động kinh doanh và đầu tư cụ thể. Theo Thương vụ Việt Nam tại Ma Rốc cho biết, để doanh nghiệp có thể thâm nhập thị trường, ngoài việc nghiên cứu những thuận lợi và khó hăn ở nước sở tại, còn phải tìm hiểu kỹ về đặc điểm thị trường, chế độ chính sách thương mại, qui định về hải quan, tập quán kinh doanh, đặc biệt là doanh nghiệp còn phải kiên trì xây dựng lòng tin và lập quan hệ hợp tác lâu dài trên tinh thần 2 bên cùng có lợi. Kinh nghiệm từ các doanh nghiệp đã làm ăn tại Ma Rốc, để kinh doanh tại thị trường này, doanh nghiệp phải có văn phòng đại diện hoặc có đại lý, nhà phân phối bản địa. Về đại lý, có 3 loại hình thông thường là đại lý thương mại, người môi giới, người được ủy thác.

Tiếng Pháp vẫn là ngôn ngữ chính thức trong các quan hệ công tác và giao dịch kinh tế ở Ma Rốc. Vì thế, việc sử dụng thành tạo tiếng Pháp sẽ là thế mạnh đối với nhà xuất khẩu và đầu tư nước ngoài. Trong các quan hệ khiếu kiện và tố tụng hiện nay, ngôn ngữ được sử dụng lại là tiếng ả Rập. Trên các bao bì sản phẩm và nhãn hiệu hàng hóa phải sử dụng đồng thời cả 2 ngôn ngữ là tiếng Pháp và tiếng ả Rập.

Khi mới làm quen lần đầu với các doanh nghiệp Ma Rốc, việc giao dịch bằng e-mail thường ít hiệu quả, trong nhiều trường hợp nhận được e-mail họ không trả lời, nên các doanh nghiệp cần phải gửi thông tin bằng fax, nếu gửi thư bằng tiếng Pháp thì càng tốt. Việc tiếp xúc trực tiếp là một yếu tố quan trọng. Trên thực tế, khó có thể tiến hành giao dịch hay ký hợp đồng mà không có trước các mối quan hệ thân thiết với phía đối tác. ở thị trường Ma Rốc, quan hệ trong công việc gần giống như quan hệ bạn bè, nên cũng cần có những buổi tiếp xúc trực tiếp, thậm chí là gặp gỡ trong các bữa ăn. Các doanh nghiệp Việt Nam cần đi khảo sát thị trường, giới thiệu sản phẩm, đàm phán về giá cả hàng hóa một cách cụ thể và trực tiếp. Người tiêu dùng Ma Rốc thường rất quan tâm đến bao bì hàng hóa và những hình ảnh in trên bao bì. Thông thường, hình ảnh in trên bao bì phải thể hiện được thực chất của sản phẩm bên trong để giúp người tiêu dùng dễ lựa chọn khi mua hàng./.

                                                                        Theo http://www.tapchicongnghiep.vn

Thương Vụ Việt Nam tại Maroc