|
(06/03/2010)
Thương vụ Việt Nam tại Maroc đăng một số thông tin giới thiệu các ngành kinh tế chính của Xê-nê-gan
Lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp sử dụng khoảng 60% tổng số lao động nhưng chỉ đóng góp 7,4% GDP năm 2007. Sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào một số cây lương thực (kê, lúa miến, ngô) và cây thương mại (lạc và bông). Lĩnh vực nông nghiệp đang trong tình trạng ảm đạm với việc giảm sản xuất, diện tích trồng trọt và năng suất đối với phần lớn các loại ngũ cốc (trừ ngô và lúa). Tăng trưởng sản xuất nông nghiệp đã giảm trung bình 0,8%/năm từ năm 1967 đến 2006. Những kết quả yếu kém này là do bối cảnh kinh tế không thuận lợi (giảm giá lạc và bông) và hệ thống quản lý thu gom cũng như kinh doanh không hiệu quả. Ngoài ra, còn do những bất cập trong việc thực hiện các chính sách trong từng lĩnh vực, nhất là không làm chủ được nguồn nước, suy thoái đất, trình độ trang thiết bị và đầu vào còn thấp.Tuy nhiên, những kết quả trong lĩnh vực nông nghiệp đã được cải thiện trong niên vụ 2008/2009 nhờ lượng mưa đủ và việc thực hiện chính sách GOANA. Sáng kiến này được Tổng thống Abdoulaye Wade đưa ra ngày 18/04/2008 nhằm chấm dứt sự phụ thuộc lương thực của Xê-nê-gan. Chương trình dự kiến, 6 tháng kể từ tháng 10/2008, nước này sẽ sản xuất được 2 triệu tấn ngô, 3 triệu tấn sắn, 500.000 tấn gạo và 2 triệu tấn các loại ngũ cốc khác (kê, lúa miến, fonio). Chi phí thực hiện kế hoạch này ước tính 344 tỷ franc CFA.
Nghề làm vườn đang là một trong những ngành năng động nhất của Xê-nê-gan. Hoạt động này mang tính thường xuyên ở một số vùng và mang tính quốc gia với nhiều loại cây trồng. Năm 2007, sản xuất đạt 429.000 tấn tăng 39.000 tấn so với năm 2006. Chẳng hạn, sản xuất chuối quả niên vụ 2006-2007 là 20.000 tấn và ước đạt 30.000 tấn cho vụ 2007-2008.
Về cây công nghiệp, lạc là cây trồng thương phẩm chính kể từ khi nước này giành độc lập. Tuy nhiên, tầm quan trọng của cây này có xu hướng giảm do nhiều nguyên nhân : giá quốc tế thấp, việc quản lý lộn xộn của SONACOS - công ty bán công (trước khi tư hữu hoá năm 2005) phụ trách việc tổ chức và kinh doanh lạc, độ phì nhiêu của đất giảm, sự bay hơi nhanh chóng của nước và xu hướng giảm lượng mưa. Đối với niên vụ 2007-2008, sản lượng đỗ lạc đã giảm xuống còn 427 093 tấn (trong khi vụ trước là 460 481 tấn). Giá mua của người sản xuất cũng thấp (150 franc CFA/kg) trong khi trên thị trường chợ đen, giá cao hơn cũng làm cho sản xuất lạc giảm. Niên vụ 2008-2009 dự kiến sẽ đạt sản lượng kỷ lục 700 000 tấn nhờ lượng mưa tăng.
Tăng trưởng công nghiệp giảm 0,9% năm 2008 sau khi hoạt động khai thác đạt kết quả không mấy khả quan và do giảm cầu sau khi giá lương thực và năng lượng tăng nhanh. Riêng năm 2009, dự kiến tăng trưởng công nghiệp sẽ đạt 5,5%.
Lĩnh vực công nghiệp, kể cả xây dựng chiếm 20,7% GDP năm 2007. Sản xuất đã tăng 3,1% năm 2007. Lĩnh vực này chủ yếu dựa vào các hoạt động khai thác và chế biến phốt phát (thành phân bón cho thị trường trong nước và thành axít phốtphorích cho thị trường Ấn Độ), chế biến dầu lạc và khô dầu làm thức ăn gia súc, nâng cao giá trị hải sản và xây dựng. Việc tăng sản xuất công nghiệp là do tăng cường các hoạt động khai thác, nhất là phốt phát (trên 16,2%) sau khi phục hồi công ty Industries chimiques du Sénégal (ICS). Thật vậy, ICS đã trải qua thời kỳ khó khăn vào năm 2006 : chi phí sản xuất tăng, vấn đề quản lý, tỷ giá hối đoái tăng các năm 2004-2005, thậm chí nhà máy tạm thời ngừng hoạt động. Việc soạn thảo đề án vốn hoá lại công ty sau khi Nhà nước ký thoả thuận với tập đoàn Ấn Độ IFFCO (nắm giữ 85% cổ phần của công ty từ tháng 4/2008) đã giúp ICS dần dần quay trở lại sản xuất. Công ty lọc dầu châu Phi (SAR) cũng đã phục hồi hoạt động năm 2007 sau khi gián đoạn năm 2006 do những khó khăn lớn về tài chính. Công ty này đã thực hiện kế hoạch tài trợ dưới dạng tín dụng có thể gia hạn thông qua chính sách đồng minh chung lãi (Pun) của Xê-nê-gan. Nhà nước cũng đã tăng cường tham gia tài chính vào SAR với tỷ lệ góp vốn là 65%.
Lĩnh vực xây dựng và công chính đã được hưởng các khoản đầu tư công cộng quan trọng vào năm 2007-2008, chẳng hạn để chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hội thảo Hồi giáo (OCI) tại Dakar vào tháng 3/2009, nâng cấp Cảng tự chủ Dakar (PAD), xây dựng tuyến cao tốc Dakar-Diamniadio và 3 nhà máy điện. Việc chuyển tiền của người Xê-nê-gan ở nước ngoài về nước cũng có tác động tích cực đến cầu bất động sản. Tuy nhiên từ năm 2007 đến 2008, tiến độ xây dựng đã có dấu hiệu chậm lại. Tỷ lệ tăng trưởng của ngành này đã giảm từ 11,7% năm 2007 xuống còn 3,6% năm 2008 chủ yếu do những khó khăn của các doanh nghiệp nợ tiền Nhà nước. Năm 2009, các hoạt động xây dựng và công chính sẽ tăng trưởng khoảng 4%.
Trong lĩnh vực dịch vụ (chiếm tới 72% GDP năm 2007), viễn thông là một hoạt động quan trọng với việc phát triển mạnh hệ thống điện thoại di động và thương mại. Số lượng thuê bao điện thoại di động đã tăng từ 390.000 năm 2000 lên 1,7 triệu năm 2005 và 3,3 triệu vào tháng 3 năm 2007. Đóng góp của ngành viễn thông vào GDP ước tính 11,4% trong năm 2008, tăng khoảng 0,6% kể từ năm 2006. Hoạt động thương mại, theo đánh giá, chiếm 15,3% GDP năm 2008 giảm so với các năm 2006-2007. Riêng năm 2009, dự kiến khu vực dịch vụ đạt mức tăng trưởng 5,6% chủ yếu nhờ các hoạt động thương mại, vận tải và bưu chính, viễn thông.
Xuất khẩu tiếp tục giảm năm 2007 (-23,1 tỷ Franc CFA) trong khi nhập khẩu tăng 201,9 tỷ FCFA. Tỷ trọng xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ trong GDP giảm từ 25,4% năm 2006 xuống còn 23% năm 2007 và 22,4% năm 2008. Dự kiến năm 2009 và 2010, tỷ lệ này lần lượt là 21,2% và 20,6%. Tỷ trọng nhập khẩu vẫn ổn định ở mức 42,1% năm 2006, 41,2% năm 2007 và 43% GDP năm 2008. Dự kiến năm 2009 và 2010, tỷ trọng nhập khẩu chiếm lần lượt là 36,5% và 37% GDP. Những khó khăn do giá đỗ lạc XK giảm và giá các sản phẩm dầu lửa NK tăng đã đè nặng lên thành tích xuất khẩu của Xê-nê-gan.
Tỷ lệ hình thành vốn cố định trong GDP đã tăng từ 25,5% năm 2006 lên 27,1% năm 2007 và ước đạt 28,2% năm 2008. Tiến triển tích cực này là do việc thực hiện Chương trình cải thiện sự chuyển dịch đô thị (Pamu) và Chương trình cải thiện cơ sở hạ tầng. Năm 2009 và 2010, ước tính tỷ lệ này sẽ là 26,3% và 27% GDP chủ yếu nhờ dự án đầu tư 1,67 tỷ Euro của tập đoàn Arcelor Mittal (số 1 về luyện gang thép thế giới) để khai thác các mỏ sắt ở Falémé, miền Đông Nam Xê-nê-gan. Dự án còn bao gồm xây dựng 1 cảng chở quặng tại thành phố Bargny, cách thủ đô Dakar 30km và xây dựng một tuyến đường sắt nối mỏ sắt với cảng Bargny.
Vào tháng 12/2008, Israel đã quyết định đầu tư 7,8 triệu Euro vào khu liên hợp công nông nghiệp tại Boubalan, vùng Casamance. Dự án này bao gồm việc khai thác các loại cây ăn quả và rau xanh, lắp đặt một nhà máy sữa và thành lập một trường đại học công giáo có khả năng tiếp nhận 3000 sinh viên tại khu vực Tây Phi. Tăng trưởng trong lĩnh vực đầu tư tư nhân có thể sẽ giảm vào năm 2009, chỉ đạt 2% (năm 2008 là 7%) trước khi phục hồi ở mức 6% vào năm 2010.
Năm 2008, tiêu dùng cuối cùng ước đạt 92,5% GDP trong khi năm 2007 là 91%. Trong năm 2009, dự kiến tiêu dùng cuối cùng có xu hướng giảm ở mức 88,9% GDP. Nhìn chung, cầu trong nước sẽ tăng khoảng 5,4% năm 2009 chủ yếu nhờ đầu tư tư nhân, đặc biệt là đầu tư trực tiếp nước ngoài có thể chiếm 3,8% GDP.
(Theo OECD)
|