Ngay khi xuất khẩu gặp khó khăn, chúng ta đã chuyển rất nhanh sang thị trường nội địa. Lần đầu tiên chúng ta thực hiện xúc tiến thương mại nội địa với cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, “Đưa hàng về nông thôn”... Chính vì vậy năm 2009, xuất khẩu tuy có suy giảm nhưng bán lẻ hàng hóa tại thị trường nội địa lại tăng xấp xỉ 19%.

Bên cạnh đó, năm 2009 cũng là năm có bước chuyển biến mạnh mẽ về sự phối hợp điều hành giữa Bộ Công Thương với các Bộ, ngành, các địa phương, hiệp hội, ngành hàng; tiếp đến là công tác cải cách hành chính, tăng cường kiểm tra kiểm soát... Việc tăng cường tháo gỡ khó khăn cho DN, sự phối hợp trực tiếp với địa phương, DN để xử lý các khó khăn vướng mắc, được ngành rất chú trọng trong quản lý điều hành.

Trong năm 2009 chúng ta còn những kết quả, những chỉ tiêu nào chưa được như mong muốn, thưa Thứ trưởng?

Chúng ta đã trải qua một năm xuất khẩu khó khăn, giảm đến 9,5%. Xuất khẩu hàng chục năm trở lại đây đều tăng, năm 2008 tăng 29%, vậy mà năm 2009 giảm, kéo theo diễn biến của một loạt vấn đề: Cung cầu hàng hoá, sản xuất lưu thông, xuất khẩu, nhập khẩu… Chính vì vậy ảnh hưởng chung đến cân đối vĩ mô về cán cân thanh toán, cung cầu ngoại tệ…

Bên cạnh đó, năm qua vẫn là năm chúng ta nhập siêu cao, chiếm 21,1% trong khi chỉ tiêu đưa ra là nhập siêu khoảng 20%. Có thể khẳng định, hai yếu tố đã ảnh hưởng đến hiệu quả chung của ngành công thương năm 2009 chính là xuất khẩu và kiềm chế nhập siêu.

Sang năm 2010, với những kỳ vọng ở sự phục hồi và tăng trưởng của nền kinh tế với nhiệm vụ được giao, ngành công thương sẽ có những bước đi như thế nào, xin Thứ trưởng cho biết?

Đối với ngành công thương, chúng ta vẫn phải tiếp tục thực hiện các nhóm giải pháp chung của cả nước trong đó đặc biệt quan tâm đến nhóm giải pháp liên quan trực tiếp đến ngành.

Một trong những giải pháp quan trọng là phải tiếp tục huy động tối đa năng lực sản xuất sẵn có. Hy vọng năm 2010, nền kinh tế các nước phục hồi thì khả năng xuất khẩu sẽ tăng lên, mặt khác chúng ta đang phát động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” do vậy thị trường nội địa cũng hứa hẹn tiếp tục sôi động. Cho nên phải huy động tất cả lực lượng sản xuất để đảm bảo hàng hóa cho xuất khẩu và lưu thông trong nước, đảm bảo cung cầu không có những đột biến. Duy trì, gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp trong năm 2010 với ước đạt khoảng 12% trở lên so với kế hoạch đặt ra.

Đồng thời phải đặc biệt quan tâm đến xuất khẩu, xuất khẩu năm 2010 kế hoạch đặt ra tăng 6%, trong điều kiện phục hồi của kinh tế thế giới chậm và chúng ta lại đang âm. Đây sẽ là một thách thức đòi hỏi phải đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại của năm 2009 chuyển sang, lấy đà đó phục vụ cho chương trình xuất khẩu năm 2010. Kể cả những thị trường lớn, những thị trường truyền thống và những thị trường mới đều phải quan tâm. Trong xuất khẩu 2010 phải đặc biệt chú ý đến những ưu thế để đẩy mạnh xuất khẩu như Hiệp định Thương mại tự do Việt - Nhật, Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc, ASEAN – Úc, ASEAN – New Zealand, đàm phán với Chilê, EU... Chính việc đẩy mạnh xuất khẩu sẽ giúp đảm bảo cán cân thương mại và chống nhập siêu.

Năm 2010, một số sản phẩm mới như Intel hay một số sản phẩm của Sam Sung, Hồng Hải, Compaq, Canon được sản xuất tại Việt Nam sẽ được xuất khá hơn. Chính những sản phẩm này sẽ giúp chúng ta đỡ phần nhập siêu. Với các thị trường mở ra ta đẩy lên một bước nữa các giải pháp thì xuất khẩu năm 2010 có triển vọng, không những vượt 6% mà theo tôi nghĩ sẽ cao hơn. Vì 6% chưa bằng năm 2008, 2010 phải hơn 2008 mới là mong muốn của ngành công thương cũng như của Chính phủ.

Tăng cường đầu tư phát triển, nối tiếp các dự án của 2008, 2009, triển khai tiếp các dự án 2010 để phục vụ cho phát triển lâu dài và bền vững. Trong đó, chú ý đến dự án trọng điểm quốc gia, những dự án liên quan đến hạ tầng, những dự án có khả năng phục vụ cho xuất khẩu, phục vụ cho tăng trưởng, phục vụ cho việc thay thế hàng nhập khẩu để nâng cao nội địa hóa.

Hết sức coi trọng thị trường nội địa chuyển thông điệp “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đến tiến tới cạnh tranh và nắm giữ thị phần phân phối bán lẻ trong nước; đảm bảo ổn định cung cầu nhất là những mặt hàng thiết yếu cho đời sống nhân dân như xăng dầu, phân bón, thuốc chữa bệnh... không để xảy ra đột biến tăng giá.

Cùng với đó là việc tiếp tục chuẩn bị cho những năm tới, đón hậu khủng hoảng. Cần chuẩn bị nguồn lực, nhân lực cho đầu tư phát triển, chuẩn bị cho hội nhập sâu hơn, từng bước có lộ trình cắt giảm thuế quan, chuẩn bị cho những sự kiện quan trọng của 2010: 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, 80 năm ngày thành lập Đảng, 120 năm ngày sinh Bác Hồ, 65 năm ngày thành lập nước, nhất là chuẩn bị đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 11. Qua đó, phát động khơi dậy tinh thần thi đua của lực lượng lao động, cán bộ công chức, viên chức trong ngành công thương để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, vượt các chỉ tiêu đề ra. Bên cạnh đó, tiếp tục thực hiện cải cách hành chính.../.

Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!Quỳnh Nga, Hải Nam thực hiện

Báo Đối ngoại VEN