Chính sách tiền tệ và triển vọng lạm phát tại New Zealand

Đây là mức lãi suất thấp nhất được duy trì kể từ 30/04/2009 tới nay và được tái cam kết sẽ duy trì kéo dài tới hết nửa đầu năm 2010 tức không tăng lãi suất ấn định trước thời hạn 30/6 này… Ngoài ra, NHDT cũng cam kết sẽ giữ mức thấp này trong một thời hạn dài hơn kế hoạch 30/06 nếu như mức lãi suất này tiếp tục có tác dụng tạo thêm sự phục hồi cho nền kinh tế đang có nhiều dấu hiệu chững lại.

Quyết định này đi ngược với việc điều chỉnh chính sách tiền tệ nước láng giềng Úc, khi NHTW Úc vừa mới công bố tăng lãi suất lên 4% hồi đầu tháng (tức Úc tuyên bố nền kinh tế đã thực sự hồi phục và không cần thêm kích thích của Chính phủ). Sự duy trì tiếp tục này là cam kết tiếp tục hỗ trợ của Chính phủ New Zealand đối với sự phục hồi kinh tế trước xu thế các thị trường tài chính tăng giá nhanh chóng tới mức lãi suất bình thường một khi OCR đạt tới đỉnh hoặc đáy. Đó là cách thức làm giảm sự nới rộng tới mức các thị trường định giá tăng tỷ lệ lãi xuất OCR trong ngắn hạn. Điều quan trọng là những nỗ lực này để giữ lãi xuất thấp ở mức hợp lý, tới mức mà nền kinh tế New Zealand thậm chí thu hẹp song áp lực lạm phát là yếu đi. Có lẽ đây cũng là quyết định đúng đắn khi mà các nhà kinh tế thế giới đang gióng lên lời cảnh báo rằng các nước giàu sẽ là quá sớm để thắt chặt lại chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, với tình hình hiện tại và với một số mục tiêu của chính sách tài khoá trong năm 2010 mà Chính phủ dự định thực hiện, thì dường như chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá lại có sự "vênh nhau", bởi theo nhận định của một số nhà kinh tế, lạm phát tại New Zealand sẽ không còn giữ được ở mức hiện tại mà sẽ leo thang tới mức 5%, thậm chí còn vượt hẳn khỏi khung lạm phát mục tiêu 1-3% [1]vào cuối năm nay bởi những yếu tố sau:

[1]New Zealand là nước đầu tiên trong số các nước phát triển áp dụng khuôn khổ chính sách tiền tệ đạt mục tiêu kiềm chế lạm phát bằng việc đưa ra áp dụng khung lạm phát mục tiêu 1-3% từ năm 1989 trở lại đây. Thực tễ và kinh nghiệm áp dụng đã cho thấy, công cụ này đã có những đóng góp khá hữu hiệu trong việc ổn định giá cả và kiềm chế lạm phát và đảm bảo tính minh bạch của chính sách tiền tệ. Xét mục tiêu, khuôn khổ này được thiết kế nhằm đạt được hai mục tiêu chính là ổn định giá cả và ghìm lạm phát trong khung cố định, theo đó các công cụ chính của chính sách tiền tệ của New Zealand là ấn định lãi suất (một công cụ trực tiếp của chính sách tiền tệ của NHTW) và thả nổi tỷ giá hối đoái của đồng đôla; Theo cách điều hành này, Thống đốc NHTW có vai trò chính trong việc theo dõi các động thái của lạm phát, tìm ra nguyên nhân và hướng khắc phục về mặt chính sách tiếp theo. Thời kỳ điều chỉnh cho phép là 6 tuần, tức cứ mỗi 6 tuần, Thống đốc NHTW đưa ra một báo cáo chính sách tiền tệ và quyết định có điều chỉnh lãi suất (OCR- Official Currency Rate) hay không. Công cụ này đã được kiểm chứng dài hạn, qua các thời kỳ khó khăn như hạn hán, các cú sốc về di trú, những thay đổi về điều kiện thương mại, khủng hoảng kinh tế châu á và gần đây nhất là qua khủng hoảng tài chính toàn cầu và suy thoái kinh tế kể từ 2008. Tỷ lệ lạm phát tại New Zealand phần lớn nằm trong khung này cho dù đã có tới hai thời kỳ vượt khung là từ Quý III năm 2005 tới QIII/ 2006 và và gần đây nhất là ở mức đỉnh 5,1% vào thời điểm khủng hoảng giá lương thực và xăng dầu QIII năm 2008. Trong tương quan so sánh với tốc độ tăng trưởng của GDP thì tại 2 thời điểm này, GDP đều không tăng và thậm chí còn giảm trong 4 quý liên tục từ QI/2008 đến QI/2009. Kết quả, trong khi khủng hoảng tài chính toàn cầu đe doạ, New Zealand đã phản ứng một cách nhanh nhạy, cắt giảm tỷ lệ lãi xuất trên 5% và tạo cho các NHTM khả năng thanh khoản khẩn cấp khi mà các thị trường các quỹ bán buôn toàn cầu bị khoá chéo, tỷ lệ lạm phát tại New Zealand đã giảm nhanh chóng từ mức đỉnh 5,1% xuống còn 2% ở hiện tại và đã từng đạt mức thấp nhất là 1,5% tại quý II/ 2009. Bên cạnh công cụ ấn đinh lãi suất, NHTW cũng sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ khác, trực tiếp và gián tiếp nhằm tăng khả năng thanh khoản cho các NHTM.