* Thể chế Nhà nước: theo thể chế Cộng hoà hỗn hợp, chế độ một viện (từ năm 1978).

Hiến pháp cộng hoà được ban hành ngày 16 tháng 8 năm 1978 và sửa đổi lần gần nhất năm 1987.

Có 8 tỉnh là những đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương.

Nghị viện gồm 225 thành viên được bầu theo hệ thống bầu cử đại diện tỷ lệ bằng tuyển cử phổ thông đầu phiếu, nhiệm kỳ 6 năm. Tổng thống được bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 6 năm. Tổng thống chỉ định các thành viên của Nội các và Thủ tướng. Thủ tướng chịu trách nhiệm trước Nghị viện. Năm 2000, Hiến pháp mới được thông qua.

* Địa lý: Thuộc Nam á trên ấn Độ Dương. Tại các vùng cao ở trung tâm Xri – lan – ca có đỉnh Pi đu – ru – ta – la – ga-la, cao 2.527m. Phần lớn của đảo này là các vùng đất thấp có rừng với khu vực phí bắc bằng phẳng và màu mỡ.

Sông chính: Sông Ma – ha – oe – li.

Khí hậu: Khí hậu nhiệt đới gió mùa. Lượng mưa khoảng từ 5.000mm ở tây nam đến 1.000mm ở đông bắc.

* Kinh tế: Công nghiệp chiếm 31%, nông nghiệp: 18% và dịch vụ: 51% GDP.

Gần 50% lực lượng lao động trồng lúa để tiêu thụ trong nước và trồng chè, cao su, dửa để xuất khẩu. Các công trình thuỷ lợi và thuỷ điện trên sông Ma – ha – oe – li đang được xây dựng. Công nghiệp gồm các ngành chế biến thực phẩm và dệt. Tuy nhiên, nền kinh tế, đặc biệt ngành du lịch, bị thiệt hại bởi các hoạt động của phong trào du kích “Những con hổ giải phóng Ta – min”

Trước năm 1980, Xri – lan – ca còn được coi là Xinh – ga – po tiềm năng của khu vực Nam á, rất giàu về mặt sinh thái và tỷ lệ biết chữ cao, hệ thống y tế và cơ sở hạ tầng khá phát triển, có những hải cảng rất có điều kiện phát triển do vị trí thuận lợi trên đại dương. Song do nội chiến kéo dài nên nền kinh tế đã không phát huy được thế mạnh vốn có và trở thành một nước chậm phát triển. Sản xuất điện năng đạt 5,05 tỷ Kwh, trong đó thuỷ điện chiếm 95,05%, tiêu thụ điện năng 5,05 tỷ Kwh. Xuất khẩu đạt 4,5 tỷ USD, nhập khẩu đạt 5,3 tỷ USD; nợ nước ngoài 8,8 tỷ USD.

* Văn hoá - xã hội: Số người biết đọc, biết viết đạt 90,2%; nam: 93,4%; nữ: 87,2%.

Giáo dục công lập bắt buộc và miễn phí ở bậc học phổ thông. Hầu hết trẻ em đều hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông, đã hoàn thành phổ cập giáo dục 7 năm. Nền giáo dục vừa coi trọng kỹ năng nghề nghiệp vừa coi trọng giáo dục các giá trị truyền thống của dân tộc.

Chăm sóc y tế còn khó khăn, môi trường vệ sinh chưa tốt. Dịch vụ y tế tư nhân tốt hơn, nhưng chi phí cao. Các cơ sở y tế ở nông thôn thiếu trang thiết bị, thuốc men và thầy thuốc. ở các vùng nông thôn, người dân phải dùng phương pháp chữa bệnh truyền thống.

Tuổi thọ trung bình đạt 72,67 tuổi, nam 69,89; nữ 75,59 tuổi.

Những danh thắng dành cho du lịch, nghỉ ngơi và giải trí: Các vườn thú, đại hội liên hoan Pra-he – ra diễn ra hàng năm, các bãi tắm nổi tiếng…

* Lịch sử: Vào thế kỷ VI trước Công nguyên, người Sin – ga – lê – sê từ Bắc ấn Độ xâm nhập vào Xây – Lôn (tên gọi của Xri – lan – ca trước 1972). Họ đặt thủ đô tại A-nu – ra - đa Pu – ra. Về sau A – nu – ra - đa Pu – ra trở thành một trung tâm phật giáo lớn. Đến thế kỷ XII, người Ta – min từ Nam ấn Độ tới đã lập ra một vùng vương quốc ở phía bắc thay thế người Sin – ga – lê- sê. Vào thế kỷ XVI, đã có các điểm buôn bán của người Bồ Đào Nha.

Đến thế kỷ XVII, vua Kan - đy mời người Hà Lan vào để đuổi người Bồ Đào Nha. Năm 1796, người Anh thay thế người Hà Lan, lần đầu tiên thống nhất toàn bộ hòn đảo này.

Tinh thần dân tộc lên cao từ đầu thế kỷ XX. Xri – lan – ca giành được độc lập năm 1948. Hiến pháp cộng hoà được thông qua năm 1972. Tuy nhiên, hiềm khích giữa người Sin – ga – lê – sê và người Ta – min làm cho tình hình trở nên căng thẳng. Rối loạn liên tục xảy ra trong các năm 1958, 1961, 1977. Năm 1971, sau các trận giao tranh ác lịêt, cuộc nổi dậy của những người theo đường lối Mác – xít đã bị thất bại. Xri – lan – ca là nước đầu tiên có nữ Thủ tướng, bà Si-ri-ma-vô Ban -đa ra – nai – kê. Trong những năm 1980, các du kích ly khai người Ta – min (có khoảng 2,7 triệu và vài trăm ngàn người cư trú ở nước ngoài theo Hồi giáo và Hin đu giáo) đã tiến hành chiến tranh để giành độc lập cho vùng đất tổ của họ là Ê - lam. Giao tranh giữa giữa các nhóm du kích Ta – min thù địch, các lực lượng cực đoan người Sin – ga – lê – sê và các lực lượng của Chính phủ khiến cho vùng miền Nam hầu như rơi vào tình trạng nội chiến. Lực lượng gìn giữ hoà bình của ấn Độ can thiệp vào Xri – lan – ca năm 1987, song chỉ làm trầm trọng hơn tình hình vốn đã phức tạp. Vùng đông bắc của người Ta-min đã được dự định trao trả quyền tự trị. Tại đây, các du kích nhóm Những con hổ giải phóng Ta – min (LTTE), với tư cách là một đảng chính trị, đã đăng ký vào năm 1989, nắm quyền áp đảo. Năm 1990, các lực lượng ấn Độ rút lui khỏi Xri – lan – ca. Tuy nhiên, hoạt động du kích vẫn tiếp tục ở vùng đông bắc, còn du kích theo đường lối Mác – xít hoạt động ở phía Nam.

Người Xri – lan – ca gốc Ta – min và gốc Sin – ha – la đã có hàng trăm năm chung sống tốt đẹp với nhau trước khi thực dân Anh xâm lược. Hai nền văn hoá, hai tôn giáo không có gì mâu thuẫn với nhau. Nhưng cuộc chiến tranh “huynh đề tương tàn” kéo dài 19 năm không chỉ kéo thụt lùi sự phát triển của đất nước mà còn cướp đi mạng sống của trên 60.000 người và nhiều trăm ngàn người khác bị thương. Những thế lực tàn ác đã kích động và khoét sâu các mâu thuẫn tôn giáo và sắc tộc ở đây.

Tháng mười năm 1994, Liên minh nhân dân với nóng cốt là Đảng tự do Xri – lan – ca đã giành thắng lợi trong bầu cử Quốc hội và bà Z.B. Cu – ma- za-ga-tun-ga (Kumaratunga) (Lãnh tụ của Đảng Tự do) được bầu làm Tổng thống.

Tháng tám năm 1998, ban bố tình trạng khẩn cấp.

Cuộc bầu cử Quốc hội ngày 10 tháng 10 năm 2000, tuy đem lại thắng lợi đa số chưa quá bán cho Liên minh Nhân dân (PA) cầm quyền (105/225 ghế) của bà Tổng thống Chan - đri – ca Cu ma – ra – tun – ga (Chandraka Kumaratunga) mở đường cho một Chính phủ liên hiệp mới ở Xri – lan – ca, song nếu không giải quyết được những bất đồng, bất bình đẳng và mâu thuẫn sắc tộc thì hoà bình và ổn định đất nước vẫn còn bị đe doạ.

Trong cuộc bầu cử Quốc hội lần thứ 12 kể từ ngày độc lập năm 1948, ngày 5 tháng 12 năm 2001, phe đối lập là Đảng Dân tộc thống nhất (UNP) đã thắng lợi với 49,12%, trong số 12,4 triệu cử tri, PA được 39,69% phiếu bầu. Cuộc bầu cử diễn ra trong tình hình căng thẳng, bạo lực diễn ra làm 60 chế và 700 bị thương.